მოზრდილი დარბაზული ეკლესია დასაველთი მინაშენით ფარის თემოს სოფელ სვიფის განაპირას, მაღალ ბორცვზეა აღმართული. იგი X საუკუნეშია აგებული და მის ინტერიერში სხვადასხვა დროის ორი მოხატულობაა შემორჩენილი - I ფენა, რომელიც X საუკუნის II ნახევარს მიეკუთვნება და II ფენა, რომელიც XIV საუკუნის მიწურულით თარიღდება. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადს, XII საუკუნის მოხატულობა ამშვენებს.
ეკლესიის I ფენის მხატვრობა სვანეთის ადრეულ მოხატულობათა მეტად საყურადღებო ნიმუშს წარმოადგენს. მასში მთელი სიცხადით აისახა ის შემოქმედებითი ძიებანი ეკლესიის ინტერიერის ფერწერული დეკორით სრულად შემკობის მიმართულებით, რაც სვანეთის ადრეულ მოხატულობებში იხილვება და ამ ძიებათა დამასრულებელ ეტაპზე მიანიშნებს. ეს კი, თავის მხრივ, განსაზღვრავს სვიფის ამ მხატვრობის მნიშვნელოვნებასა და მის ადგილს სვანეთის ადრეულ მოხატულობათა რიგში.
სვიფის II ფენის მოხატულობა ერთ-ერთია სვანეთის ე.წ. პალეოლოგოსთა ხანის ფერწერულ ანსამბლთაგან და მრავალი ნიშნითაა საინტერესო. მოხატულობის საერთო იკონოგრაფიული პროგრამის შემადგენლობა (ვედრება, ეკლესიის წმ. მამათა, წმ. თავ მოციქულთა და წმ. დიაკვანთა რიგი - საკურთხეველში, ათორმეტ დღესასწაულთა ციკლი და ცალკეულ წმინდანთა გამოსახულებანი - დარბაზში), ინტერიერში სცენათა განაწილების პრინციპი (განსაკუთრებით აღსანიშნავია კამარის გადაწყვეტა, მის ცენტრში საგანგებოდ გამოყოფილი ორი კომპოზიციით - ამაღლება, ქრისტე-ძველი დღეთა), ეკლესიის წმ. მამათა და წინასწარმეტყველთა გრაგნილების წარწერების ჩათვლით, ოდნავი ნჲუანსირებით, იმეორებს ლაღამის ზედა ეკლესიის ინტერიერის მოხატულობისას და იმავე ზოგად-ესქატოლოგიური იდეის გამომხატველია, რაც ეს უკანასკნელი. ამ ორი მოხატულობის ასეთი ძლიერი მსგავსება იმით აიხსნება, რომ მათ ერთი და იგივე ქტიტორი ჰყავს - შალვა ქირქიშლიანი, რომლის, სამწუხაროდ, საკმაოდ შელახული, პორტრეტი ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელზეა შემორჩენილი, ხოლო სვიფი ეკლესიის მოხატულობა შესრულებულია ლაღამში მომუშავე მეორე, ნაკლებ გაწაფული, ოსტატის მიერ, რაზეც, განსაკუთრებით ნათლად, ფიგურათა სახისა და სამოსის დამუშავების მანერაც მეტყველებს. სვიფის მხატვრობაში წარმოჩენილია მხატვრული სტილის თანდათანობითი გასიბრტყოვნება-გაუხეშების ის ზოგადი პროცესი, რომლითაც ნიშანდებულია კედლის მხატვრობის განვითარება სვანეთში XIV-XV საუკუნეებში.
სვიფის საფასადო მხატვრობა შესრულების მაღალი ოსტატობით გამოირჩევა და იმითაცაა ღირსშესანიშნავი, რომ, განსხვავებით სვანეთის უმრავლეს საფასადო მოხატულობათაგან, მასში ძველი აღთქმის სცენაა (აბრაამის სტუმართმოყვარეობა) წარმოდგენილი, რაც საკმაოდ იშვიათია ამ დროის საქართველოს კედლის მხატვრობაში.
სასარგებლო ინფორმაცია
| მდებარეობა | იფარის სოფელ კაცხიდან 10 წუთი ფეხით სავალი გზა |
|
| გასაღები | გასაღები ინახება იაროსლავ ჩხეტიანთან სოფელ კაცხში |
|