• იფხის ჯგრაგის (წმ. გიორგის) ეკლესია

  • იფხის ჯგრაგის (წმ. გიორგის) ეკლესია

  • იფხის ჯგრაგის (წმ. გიორგის) ეკლესია

  • იფხის ჯგრაგის (წმ. გიორგის) ეკლესია

იფხის ჯგრაგის (წმ. გიორგის) ეკლესია

მომცრო დარბაზული ეკლესია, რომელიც X საუკუნით თარიღდება, ლატალის თემის სოფელ იფხში მდებარეობს. მის აღმოსავლეთ ფასადზე ყურადღებას იპყრობს რელიეფური დეკორი, რაც არც ისე ხშირია სვანეთის ეკლესიათა საფასადო შემკულობაში.

ეკლესიის მთელი ინტერიერი და კანკელი X საუკუნის მხატვრობითაა გამშვენებული, ხოლო მის სამხრეთ ფასადზე XII-XIII საუკუნეთა ძლიერ დაზიანებულ-ფრაგმენტირებული მოხატულობაა შემორჩენილი.

იფხის ინტერიერის მოხატულობა ადრეული ხანის სვანეთის მხატვრობის ერთ-ერთი ყურადსაღები ნიმუშია, რომელშიც ნათლად აისახა სვანეთის ადრეულ მოხატულობათა დამახასიათებელი თავისებურებანი: 1. ფერწერული დეკორის მთელს ინტერიერში განფენა (განსხვავებით ამავე ეპოქის მოხატულობებისგან საქართველოს სხვა კუთხეებში, სადაც ამ დროს მხატვრობა მხოლოდ საკურთხეველსა და/ან გუმბათს და ინტერიერის მხოლოდ ერთ კედელს ამკობს); 2. მოხატულობის საერთო იკონოგრაფიული პროგრამის საუფლო დღესასწაულთა ძალზე მცირერიცხოვანი სცენებით შედგენა, რომელთა შერჩევა საგანგებოდ აქცენტირებული ზოგად თეოფანიური იდეის საფუძველზე ხდება, განკაცების დოგმატის განსაკუთრებული გამოყოფით. ეს უკანასკნელი ნიშანი სვანეთის ადრეულ მოხატულობებს აახლოებს საქართველოს სხვა რეგიონთა თანადროულ კედლის მხატვრობაში თავჩენილ საერთო ეპოქალურ სულისკვეთებასთან. გარდა ამისა, აღსანიშნავია მთელს საკურთხეველში მხოლოდ ვედრების სცენის თავისებური განაწილება (რითაც ვედრება-მეოხების გარდა, უფლის განდიდების იდეაა ხაზგასმული) და ეკლესიის წმ. მამათა ფიგურების დარბაზში განთავსება (ბიზანტიურ სამყაროში ამ დროს მიღებული ზოგადი წესის შესაბამისად). ნიშანდობლივია, ასევე, წმ. მეომართა ჰერალდიკური კომპოზიციის კამარაზე გამოსახვა, რაც ზოგადად, სვანეთის ადრეულ მოხატულობათა  გამორჩეულ თავისებურებად უნდა ჩაითვალოს. სადღესასწაულო ციკლის სცენათაგან მნიშვნელოვანია შობის სცენის თავისებური იკონოგრაფიული რედაქციის გამოყენება, რომელსაც პარალელები კაპადოკიის ამავე ეპოქის მოხატულობებში ეძებნება, ხოლო მიძინების სცენა ერთ-ერთი უადრესი მაგალითია საქართველოს კედლის მხატვრობაში ამ სცენის გამოსახვისა.

მოხატულობის ანსამბლის საერთო გადაწყვეტით, ფიგურათა სახეებისა და სამოსის დამუშავების მანერით, მჟღერი ფერადოვნებითა და მიდრეკილებით დეკორატიულობისკენ იფხის მოხატულობა დიდ სიახლოვეს ამჟღავნებს აცის (იფარის თემი) თარინგზელის (წმ. მთავარანგელოზთა) ეკლესიის მხატვრობასთან, რაც იმის მანიშნებელია, რომ ეს ორი ფერწერული ანსამბლი ერთი მხატვრული სახლოსნოს ოსტატთა ნახელავია.

სასარგებლო ინფორმაცია

მდებარეობა ეკლესია მდებარეობს ლატალის ცენტრალური მაგისტრალიდან 15 წუთში ფეხით
ხელმისაწვდომობა იმ შემთხვევაში თუ მაგისტრალიდან მანქანით მგზავრობთ, ორ-ხიდიან მანქანას გირჩევთ
გასაღები ეკლესია ღიაა

არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობა

სოციალური საწარმო "ლატლიიშდში". სოფელი ლატალი

ლატალში დაფუძნებული ქალთა სოციალური საწარმო "ლატლიიშდში" ტურისტებს სთავაზობს მინიატურული სვანური ქუდის დამზადების მასტერკლასს. იქვე მუშაობენ ხელსაქმეზე - კერვა, ქარგვა. ქმნიან დიზაინს, რომელიც იმეორებს ტრადიციულ ორნამენტს, სამუზეუმო ნიმუშებიდან. საწარმო უზრუნველყოფს სვანური მარილის მომზადებისა და კულინარიის გამოცდილებითი ტურის ორგანიზებას საკუთარ სივრცეში და ლატალის მკვიდრ სხვადასხვა დიასახლისთან.

ფირცხელანების საამქრო, სოფელი ლატალი

ფირცხელანების საამქრო ბესო ფირცხელანის წამოწყებაა. ის არის როგორც ხის ოსტატი, ისე ტრადიციული მუსიკის მცოდნე და ქართული ხალხური საკრავების პედაგოგი. მუშაობს ხეზე, ამზადებს ტრადიციულ ავეჯს, ასევე მუსიკალურ ინსტრუმენტებს: ჩანგსა და ჭიანურს და ასწავლის მათზე დაკვრას. შეუძლია მასტერკლასების შეთავაზება როგორც ხეზე კვეთაში, ისე მუსიკალური ინსტრუმენტის შექმნაში მათთვის, ვინც უკვე ფლობს საბაზისო ცოდნას. 

„მომღერალი სოფელი“ კავშირი „ლიდბაში“ სოფელი ლახუშდი

ჩამგელიანების ოჯახის თაოსნობით სოფელი ლახუშდი 2011 წლიდან მასპინძლობს სვანური მუსიკით დაინტერესებულ ვიზიტორებს. სოფლის ცენტრში მდებარე „მომღერალი სახლის“ სივრცეში იმართება მასტერკლასები, შეხვედრები ეთნოლოგოებთან, ეთნომუსიკოლოგებთან, ცოცხალი მემკვიდრეობითა და ტრადიციებით დაინტერესებულ ვიზიტორებთან. მასპინძლობენ როგორც ერთდღიან ვიზიტორებს, ისე გრძელვადიანად დარჩენის - მუსიკალური რეზიდენციის მსურველებს. შეთავაზებულ ტურისტულ პროდუქტებს შორისაა: მუსიკალური მასტერკლასი, ინსტრუმენტებზე დაკვრა, სიმღერა და ვახშამი. არყის გამოხდა, მარილის გაკეთება, სამზარეულოს მასტერკლასი, კოცონთან ლეგენდების მოყოლა, ოქროს მოპოვების მასტერკლასი მდინარეზე უხუცესებთან ერთად, სვანური სახლის დათვალიერება ლექციით და სხვ.

სასტუმროები

ლალის საოჯახო სასტუმრო, სოფელი იენაში

Google რუკის ბმული
Booking - ის ბმული

Ecohouse, სოფელი ლახუშდი

Google რუკის ბმული
Booking ის ბმული